Kemalizm ile sosyal demokrasi arasında uzlaşmaz çelişkiler bulunduğunu, Kemalistlerin sosyal demokrat, sosyal demokratların da Kemalist olamayacağını iddia edenler, Kemalizmi altı okun alt alta sıralamasından oluşan bir dogma sanmaktadır. Ancak yanılmaktadır..





Kemalizmin sol ile ilgisi olmadığını ilk savunan numaracı cumhuriyetçilerin elebaşılarından Mehmet Altan’dır. Ahmet Taner Kışlalı da onu, “Şair ne güzel söylemiş: ‘Sen herkesi kör, alemi sersem mi sanırsın?’ ” diye yanıtlamış ve şu dersi vermişti:


“Demek ki Kemalizmin solculuk ile ilişkisi yok, öyle mi?.

Solculuğun bütün dönemler ve bütün toplumlar için geçerli iki evrensel ölçütü vardır. Toplumsal olanakları arttırıcı atılımlardan yana olmak, bir... O artan olanaklardan toplumun daha geniş bir kesimini yararlandırmaktan, yani daha hakça bir yaklaşımdan yana olmak, iki...

Bu hedeflere yönelik, bütüncül-yapısal dönüşümleri gerçekleştirmek ise, devrimciliktir...

Kemalizm sadece yeni insanı yaratmadı; aynı zamanda baş döndürücü bir sanayileşme sürecini de başlattı..

Üstelik de, Türk işçisi, Batı’da kuşaklar boyu dökülen kanlar pahasına elde edilen tüm sosyal ve siyasal hakları burnu bile kanamadan kavuştu..”(Ahmet Taner Kışlalı, “Kemalizm, Laiklik ve Demokrasi” s. 40)






“Batı’da sosyal demokrat ya da demokratik sol nitelikli hareketlerin uzun çabalar, acılar ve kayıplar sonucu gerçekleştirebildiği bu kazanımlar, Türkiye’de –Kemalist devrimcilik anlayışı içinde- çok daha kısa sürede ve acısız, kayıpsız sağlanmıştır.

Kemalizmin bir “liberal demokrasi”yi değil “sosyal demokrasi”yi hedeflediği açıktır. (Ahmet Taner Kışlalı, “Kemalizm, Laiklik ve Demokrasi”, s.73)



Avrupa’da solun demokratik kesimini oluşturan partiler uzun yıllar boyu neler istediler?



Verginin gelir düzeyine göre alınması, sekiz saatlik işgünü, ilkokulların ücretsiz olması, belediye etkinliklerinin genişletilmesi, herkese oy hakkı, çalışma koşullarının düzeltilmesi, ücretli yıllık izin, grev ve toplu sözleşme hakkı...



Peki altı oklu bayrağın altındaki parti Türkiye’de farklı şeyler mi yaptı?(Ahmet Taner Kışlalı, “Kemalizm, Laiklik ve Demokrasi”, s. 24)



Kemalizmin altı oku gökten zembille inmedi. Laiklik, milliyetçilik ve cumhuriyetçilik, Fransız Devrimi’nin etkisini yansıtıyordu; halkçılık, devrimcilik ve devletçilik de Sovyet Devrimi’nin... Ama bu kavramlara verilen içerikler esnekti, tartışılmaz kalıplar değildi. Türkiye’nin koşullarının ürünüydü ve o koşullara bağlı olarak zamanla değişebiliyordu.



Yani Kemalizm, bir anlamda liberalizm ve sosyalizmin geri kalmış ülke koşullarındaki bir senteziydi.



Tıpkı, demokratik sol ya da sosyal demokrasinin de bir liberalizm-sosyalizm sentezi olduğu gibi.”(Ahmet Taner Kışlalı, “Kemalizm, Laiklik ve Demokrasi”, s. 24) Ahmet Taner Kışlalı’nın Kemalizm ve sosyal demokrasi konusunda yazdıkları bir zorlama ya da bir fantezi değildir. Mustafa Kemal Atatürk’ün çizdiği çerçeveye dayanmaktadır.



Atatürk’ün, 01.12.1921 günü Büyük Millet Meclisi’nde yaptığı konuşma önemli bir çerçevedir:

“Sosyal doktrin bakımından dahi düşündüğümüz zaman, biz hayatını, bağımsızlığını kurtarmak için çalışan emekçileriz, zavallı bir halkız!.. O halde söyleyiniz efendiler ! Halkçılık, sosyal bir düzeni emeğine, hukukuna dayandırmak isteyen bir doktrindir efendiler! Biz bu hakkımızı korumak, bağımsızlığımızı güven altında bulundurabilmek için toptan, milletçe, bizi mahvetmek isteyen emperyalizme karşı ve bizi yutmak isteyen kapitalizme karşı milletçe savaşmayı uygun gören bir doktrini izleyen insanlarız.."



Ukrayna Ordusu Başkomutanı General Frunzu’nun ziyaretinde çizdiği çerçeve ise şöyledir:

“Bütün ezilen milletler zalimleri bir gün mahv ve yok edecektir. O zaman dünya yüzünden zalim ve ezilen kelimeleri kalkacak, insanlık kendisine yakışan bir sosyal hale erişecektir. Bizim milletlerimiz o zaman, bu amaca erişen milletler arasında öncülükleriyle cidden iftihar edecektir.” (Hakimiye Milliye, 04.01.1922)



Mustafa Kemal Atatürk’ün 1923 İzmir İktisat Kongresi’ni açış söylevinde Kemalist programı konusunda yaptığı, “... Programdan bahsolunduğu zaman, adeta denilebilir ki, bütün halk için bir say (emek, çalışma) misak-ı millisi mahiyetinde olan program etrafında toplanmaktan hasıl olacak şekl-i siyasi alelade bir fırka mahiyetinde tasavvur edilmemek lazım gelir.” (Atatürk, Söylev ve Demeçler, Cilt II, s. 112)



Atatürk’ün Kemalizm ile bağdaştırmadığı sol düşünce Bolşevizmdir. Şöyle:

“Bizim görüşümüz, bilinir ki, Bolşevik ilkeleri değildir ve Bolşevik ilkelerini milletimize kabul ettirmek için de şimdiye kadar hiç düşünmedik ve teşebbüste bulunmadık. (TBMM. D. I, C.3,48, İçtima, S. 217/224, 14.08.1920)



Kimileri bu noktada, 1920’lerdeki sosyal demokrat oluşum ile Kemalizmi kıyaslayarak Kemalizm ile sosyal demokrasi arasına aşılmaz duvarlar koymaya çalışıyor. Sağlıksız değerlendirmeler yaparak görmek isteyen her gözün kolayca görebileceği çelişkilere düşüyor.



Hiç kuşkusuz, sosyal demokrasinin tarihsel kökleri Marksizme dayanır. Komünizmle ayrışması da Bernstein ve Kautsky çizgilerindedir. Ancak, sosyal demokrasinin günümüzde geldiği noktada bu kök neredeyse bir “nostaljik” değer olma özelliğini dahi yitirmiştir. Günümüzde sosyal demokrasi kendi içinde de tartışılan bir ideolojidir. Bu tartışma, küreselleşme ve piyasa ekonomisi karşıtlığı temelindeki demokratik sosyalizm anlayışından “üçüncü yol” ve “yeni orta” arayışlarına kadar uzanan geniş bir yelpazededir.



Kemalizm bu yelpazeye yabancı değildir..



Atatürk Kemalizm’i “bağımsız bir düşünce” olarak 1930’lu yıllarda inşa etmiştir. Temel amacı, Avrupa genelinde bir yanda Faşizm, öbür yanda Komünizm yükselirken, Türkiye’nin bu gibi totaliter rejimlerin etkisinde kalmadığını vurgulamaktır. Atatürk’ün “Kamalizm” olarak adlandırdığı bu düşünce sol eğilimlidir. Bu eğilim, “Yurttaşlık Bilgisi” kitabının bütününde genel olarak, bu kitabın “dayanışma” başlıklı bölümünde özel olarak görülebilir. Özetin özeti şöyle: “Ne var ki, yalnızca bir düşünce olarak ele aldığımız dayanışma kurumları, uygulamada ‘sosyal yardımlar’ adı altında toplanabilir.. Bu sosyal yardımlara, devlet sosyalistliğine yaklaşarak ulaşılabilir..” (s. 91) Atatürk’ün, faşizme ve komunizme karşı Kemalizmi inşa ettiği sırada “devlet sosyalizmi”ne yaklaşmadan söz etmesi herhalde “laf olsun” diye değildir. Buna rağmen, Kemalizmin sola ve sosyal demokrasiye kapalı, hatta ters olduğunu iddia etmek, eğer başka bir amaç yoksa ancak Kemalizmi hiç anlamamış olmakla mümkündür.Kemalizm yadsınarak Türkiye’de sosyal demokrat ya da demokratik solcu olunamaz. Türkiye’de Kemalizm yadsınırsa, Ahmet Taner Kışlalı’nın deyişiyle, olsa olsa “sol fraksiyon” olunur.



Buna karşın, her Kemalist’in sosyal demokrat olması mutlak ve bire bir koşul değildir. Ancak, Kemalizm ile sosyal demokrasi birbirinin zıddı, düşmanı değildir. Böylesi bir düşmanlığın peşinde koşmak, yumurtasız omlet yapmaya uğraşan bir ileri(!) zekalılıktır.

Uluç Gürkan / DSP Eski Milletvekili

__________________
Fikirler; zorla ve şiddetle, top ve tüfekle asla öldürülemez!
Mustafa Kemal Atatürk

Oyları kimin verdiği değil kimin saydığı önemlidir.
Josep Stalin

Gerçekçi olalım, imkansızı isteyelim.
Ernesto Che Guevara

Bırakın dünyadaki bütün inançların rahipleri dünya ötesindeki cenneti anlata dursunlar, biz insan için cenneti yeryüzünde inşa edeceğiz!
Lev Troçki