Evet bu değerlendirmeyi yapan Falih Rıfkı ATAY'dır. O, herkesin karşısında titrediği büyük lider, bir halk devrimini gerçekleştirdiği halde fikren her zaman yalnız kalmıştı. Kurtuluş Savaşının komutanları Ali Fuat, Rauf, Refet ve Kazım Karabekir Paşalar, savaş sonrasında O'na gelerek Osmanlı İmparatorluğu'nun kaldığı yerden devam etmesini istediklerini ve M.Kemal'in Cumhuriyet rejimini kurmasından korktuklarını belirtmişler, ATATÜRK de onlara "Gereğini yapacağız" diyerek idareten bir yanıt vermişti. Ancak yüce lider daha Erzurum Kongresi sırasında Mazhar Müfit Bey'e savaştan sonra kurulacak yeni Türkiye'nin yönetim şeklinin "CUMHURİYET" olacağını yazdırmıştı; yani O, daha ortada ordu, meclis ya da herhangi bir titri yokken bile ne yapacağını gayet net biliyordu.
Öte yandan ATA'nın en yakınında olan İsmet ve Fevzi Paşalar ise bir diğer gruptu. İsmet Paşa hatıratında mealen şöyle diyordu:"Mustafa Kemal Paşa'nın yaptıklarını ve yapmayı planladıklarını daha önce hiç görmemiş, duymamıştim. O'nun söylediklerini yapanlardan farkım, onlar korkarak yaparlarken ben hiç korkmadım." İsmet İnönü, bir görev adamıydı, yani iyi bir ikinci adam.
ATA'ya muhalif ilk grup Serbest Fırka'yı kurduğunda ATA onları defterden silmişti. İsmet Paşa ile de derin bir görüş ayrılığı vardı. ATATÜRK KENDİ KURDUĞU CHP'DE BİLE AZINLIKTAYDI...
Bunun en büyük kanıtı O'nun vefatından sonra Cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü'nün ilk grupta adı geçen 4 Kurtuluş Savaşı komutanını hemen yanına almasıydı. Yani İsmet Paşa'nın da diğerlerinden pek bir farkı yoktu.
İşte O, bu yüzden eşsiz bir kahraman ve devlet adamıydı...